Revival van de kurk
Tussen 2000 en 2009 heeft de kurk als afsluiter van wijnflessen, o.a. door het ‘kurk’ probleem, 1/3 van van zijn markt verloren aan concurrerende producten zoals schroefdoppen en plastic kurken. Maar daarna is de kurk weer met een ‘come back’ begonnen.
Wijnen met ‘kurk’ is lang een groot probleem geweest. Het wordt meestal veroorzaakt door de stof TCA (2,4,6-trichlooranisol), die ontstaat door besmetting van de kurk met een schimmel of bacterie. De wijn krijgt door de TCA besmetting de geur van een muffe of vochtige kelder en smaakt daardoor slecht. De geurdrempel voor TCA is buitengewoon laag, 5 ng/l, dus hele kleine hoeveelheden zijn al genoeg om die onaangename geur en smaak te geven. Het probleem is lang heel groot geweest, de besmettingsgraad heeft waarschijnlijk wel bovende 10% gelegen. Door allerlei maatregelen is die afgemomen, maar lag de afgelopen jaren waarschijnlijk toch nog wel zo rond de 3-4%.
Door nieuwe technieken lijkt het probleem nu voor het grootste deel onder controle, blijkt uit een interview in het Franse tijdschrift La Revue du Vin de France met Antonio Amorim, de baas van Amorim, de grootste producent van kurken in de wereld. Amorim maakt naast kurken ook vloerbedekkingen en isolatiemateriaal van kurk. Een groot bedrijf, ze hebben 4500 werknemers in dienst. In 2019 produceerden zij 5,5 mrd. kurken; 92% van hun kurk komt uit Portugal en Spanje. Van hun Portugese kurk komt 93% uit ‘spontane’ bossen, die dus niet geplant zijn.
Elk jaar wordt er in de wereld 26-27 mrd. liter wijn geproduceerd. 30% hiervan gaat in Bag-inbox en Tetrapak. Blijft over 20 mrd glazen flessen, waarvan de afsluitingen als volgt zijn: 1,75 mrd plastic, 5 mrd schroefdop en 13,25 mrd kurk. Amorim produceerde 5,5 mrd kurken in 2019, ruim 40% van de totale wereldproductie
Van dit aantal afsluitingen neemt kurk toe, de schroefdop is stabiel en plastic neemt af. Tien jaar geleden waren 4 mrd. flessen afgesloten met een plastic ‘kurk’. Sindsdien is het aantal afsluitingen met echte kurk met 500-600 mln. gestegen. Deze terugkomst van de kurk is voor een belangrijk deel te danken aan nieuwe technieken, maar ook omdat kurk goed is voor de wijn en het ecosysteem.
De nieuwe technieken bestaan uit uit twee nieuwe methodes. De eerste is de composietkurk, ook wel granulaatkurk genoemd. Hierbij wordt de kurkbast gemalen tot stukjes van 0.5-2 mm ∅ en kan daarna m.b.v. verschillende technieken zodanig gereinigd worden dat TCA niet meer voorkomt. Daarna worden de stukjes aan elkaar gehecht met een bindmiddel. Deze kurken zijn iets minder veerkrachtig, maar toch goed. Een ander voordeel van deze methode is dat de kurkbast zeer efficient gebruikt kan worden en dat maakt deze kurken prijsgunstig.
De andere manier is de door Amorim ontwikkelde en gepatenteerde Ndtec methode, een geïndividualiseerde screeningstechnologie voor kwaliteitscontrole, die kurken levert met een niet-detecteerbaar TCA gehalte. NDtech test elke wijnkurk individueel op TCA met behulp van zeer snelle chromatografie.
Door door nieuwe technieken zal Amorim aan het einde van dit jaar in staat zijn 100% garantie geven dat hun kurken TCA vrij zijn.
