All posts by NWGU

De geur van een wijnkelder: dat is magisch

‘Je probeert altijd uit de druif te halen wat er van nature inzit’

Sigrid van Ede in de wijngaard
Foto: Ilse Swank

Ze is geboren en getogen in de Duitse wijnstreek Rheinhessen en kreeg de fascinatie voor wijn en wijnbouw met de paplepel ingegoten. Toen Rotary Zeist eind 2012 plannen presenteerde voor een wijngaard in Zeist, meldde zij zich meteen aan. Maak kennis met Sigrid van Ede, bevlogen wijnbouwer bij wijngaard Hoog Beek en Royen. 

Tekst: Joke van der Leij, Tekstjuweel Zeist

Landgoed Hoog Beek en Royen is een historisch beschermde buitenplaats die ligt achter het gelijknamige landhuis aan de Driebergseweg in Zeist. Sinds 1994 is dit gebied in eigendom en beheer van Het Utrechts Landschap. Deze stichting was al een tijdje op zoek naar een nieuwe bestemming voor de voormalige moestuin achter het oude landhuis. Toen Rotary Zeist eind 2012 met plannen kwam voor een wijngaard, paste dat perfect. Sigrid van Ede hoorde hiervan voor het eerst tijdens een openbare informatieavond van Rotary Zeist in het Koetshuis van Hoog Beek en Royen. De vonk sloeg meteen over en ze meldde zich aan als vrijwilliger met kennis én een warm hart voor wijnbouw.

Zaadje geplant

“Ik kom uit een Duitse familie van wijnbouwers”, vertelt Sigrid. “Mijn opa had een klein wijngaardje in Rheinhessen, een vermaarde wijnstreek.  Zijn druiven bracht hij bij de coöperatie waar er streekwijn van werd gemaakt. Ik mocht altijd mee. Mijn opa hielp zelf ook mee met wijn maken. En ik zat er als kleine dreumes met mijn neus bovenop. Die geur van druiven, de aroma’s uit de wijnkelders, het hele proces van wijn maken: ik vond het magisch. Daar is het zaadje geplant voor mijn levenlange fascinatie voor wijn en wijnbouw.”

Alles weten over wijnbouw

Sigrid studeerde scheikunde en werkte aanvankelijk in de farmacie in haar geboorteland Duitsland. Toen ze in 1976 een baan kreeg als onderzoeker bij de afdeling Voeding van TNO in Zeist, vestigde zij zich voorgoed in Nederland. De laatste veertien jaar van haar werkende leven werkte ze bij de afdelingen Scheikunde en Biologie bij het Herman Jordan Lyceum in Zeist. Maar de liefde voor wijnbouw bleef, al was het maar omdat haar familie in Duitsland nog altijd in deze sector werkzaam is.
“Toen ik actief werd bij de wijngaard, ben ik me intensief gaan verdiepen in de wijnbouw”, vertelt Sigrid. “Vooral in de scheikundige processen die een rol spelen bij de ontwikkeling van de geur, kleur en smaak van druiven. Want in de wijnbouw gaat het er juist om dat je de geur- en smaakstoffen van de druif tot ontwikkeling brengt of beïnvloedt zodat je karakteristieke wijn kunt maken.”

Zeister terroir

De eerste wijnstokken werden in 2013 geplant. “De initiatiefnemers, de leden van de Rotary, kozen voor de Johanniter en de Souvignier Gris”, legt Sigrid uit, “omdat deze rassen minder gevoelig zijn voor schimmels en ziekten dan traditionele druivenrassen. In de beginfase en daarna om de drie jaar doen we bodemonderzoek. Want je wilt natuurlijk weten wat de kwaliteit en kenmerken zijn van de grond waarin je je druiven teelt.”
Uit het eerste onderzoek bleek dat de grond rijk was aan fosfaten, maar juist arm aan mineralen als calcium, kalium, magnesium en sporenelementen. Precies de grondstoffen die druiven nodig hebben om geur- en smaakstoffen aan te maken.
Sigrid: “Als extra voeding gebruiken we daarom niet de traditionele druivenmest, maar gesteentemeel waarin alle nodige mineralen al zijn verwerkt. Zo proberen we de grond voor onze druiven te optimaliseren en onze wijn ‘Zeister terroir’ mee te geven, de specifieke smaak die hoort bij de eigenschappen van juist deze grond.”

Steeds professioneler

Steeds betere wijn maken is een van de uitgangspunten van wijngaard Hoog Beek en Royen.  Sigrid: “Wij laten onze wijnen regelmatig keuren door Austrian Wine Challenge (AWC) in Wenen en de Wijnkeuring van de Lage Landen.  Dat geeft inzicht in je kwaliteit, een voorwaarde om jezelf te blijven verbeteren. Ik zie het daarbij ook als mijn taak mijn kennis over alle aspecten van de wijnbouw zoveel mogelijk met onze wijngaardeniers te delen. Zo probeer ik mensen betrokken te houden en hun wijnbouwkennis en -kunde te vergroten. Inmiddels hebben we al verschillende nationale en internationale prijzen gewonnen.”

Verrassing

Wordt 2020 een goed wijnjaar? “Het ziet er goed uit maar je kunt het nog niet definitief  zeggen”, zegt Sigrid. “De ene keer rijpt de druif vroeg, dan weer laat. Soms is het te droog en dan weer te nat.  Schimmels en beestjes liggen altijd op de loer.  Steeds moet je je afvragen wat dit betekent voor de druif en wat deze nodig heeft om zo goed mogelijk tot ontwikkeling te komen. Begrijpen wat een druif nodig heeft, zodat je zijn natuurlijke eigenschappen er zo goed mogelijk uit kunt halen. Daar draait het voor mij om.”
Alle hens aan dek dus om die subtiele aroma’s van kweepeer, tropisch fruit en abrikoos van de Souvignier Gris weer te voorschijn te toveren? En de Johanniter te laten stralen door zijn kruidige, friszurige smaak van de ‘Granny Smith’?  “Daar gaan we zeker voor”, lacht Sigrid. “Maar het eindresultaat blijft ieder jaar weer een verrassing.  Dat maakt wijnbouw voor mij juist zo mooi.”

Zaterdag 12 september is het Landelijke Open Monumentendag. Je kunt dan tussen 11.00-16.00 uur gratis een kijkje nemen op Wijngaard Hoog Beek en Royen. Er zijn proeverijen en vrijwilligers vertellen je graag meer over de wijngaard. Alles uiteraard veilig en volgens de actuele coronamaatregelen. Ook vrijwilliger worden of meer info? Kijk op www.wijngaardzeist.nl.

26/10: Altijd al wijn willen leren proeven? Dit is je kans!

Hou je van een glas wijn en zou je wel eens wat meer willen weten over wat er nou eigenlijk in je glas zit? Welke druiven bijvoorbeeld? Dan is dit je kans! Onze wijnmeesters organiseren op 26 oktober een wijnavond voor beginnende wijnproevers. Weet je er al het nodige van en wil je je kennis weer wat opfrissen? Ook dan ben je van harte welkom op onze gezellige locatie in de Oosterkerk in Zeist. Kosten: 15 euro p.p. Er is een beperkt aantal plaatsen dus geef je snel op. Mail Marcel van ons secretariaat: secretariaat@wijngildeutrecht.nl

Proeven in de Oosterkerk weer mogelijk?

Maandag 29 juni jl. hebben Kees en Janine de Oosterkerk bezocht en overlegd of- en hoe er weer met elkaar wijn geproefd kan worden. Het kan! Met een maximum van 20 proevers en met diverse maatregelen kunnen we weer van start. Denk aan: goed handen wassen (Oosterkerk zorgt voor handgel bij binnenkomst), thuisblijven als je je niet goed voelt, afstand houden tot elkaar, mondkapjes voor de wijnmeesters bij het uitschenken van de wijn, zelf toast en kaas meenemen en voor iedereen een eigen spuugbakje. We houden de RIVM richtlijnen scherp in de gaten en bovenstaande is natuurlijk afhankelijk van verdere ontwikkelingen. In de convocatie van september zullen we alles uitgebreid op een rij zetten. Als bestuur kijken we er erg naar uit iedereen in september weer te zien.

Wie wil onze PR gaan doen?

Om ons meer structurele bekendheid in Zeist en omgeving te geven zoeken we iemand die onze PR wil doen. Wie wil contact gaan leggen en onderhouden met Zeister media en andere belanghebbenden in Zeist en omgeving om ons goed op de kaart te zetten en vooral ook te houden? Als je interesse hebt horen we dat graag. Stuur dan even een berichtje aan Marcel.